Vasten voor beginners, deel 2

Gisteren beloofd, en vandaag weer geleverd: deel 2 van ‘Vasten voor beginners’.  In deel 1 kon je al het een en ander lezen over hoe korte periodes van vasten kunnen bijdragen aan gewichtsverlies. En nu je interesse gewekt is (anders had je nu dit niet zitten lezen), gaan we verder met een korte handleiding voor verantwoord niets eten.


Een van de grootste zorgen die je bij het hele idee van vasten zou kunnen hebben, is je energieniveau. Krijg je geen voedsel binnen dan zal je ook geen energie voor de nodige lichamelijke en mentale processen hebben, en zelfs last van hoofdpijn en duizelingen kunnen krijgen. Welnu, ik kan uit eigen ervaring vertellen dat dit reuze meevalt. Ons lichaam heeft een behoorlijke opslag aan energie, en gaat daar ook heel zuinig mee om. Dat we bij de gedachte van een paar uur niets eten in paniek raken, geeft al een beetje aan dat hoofdpijn en duizelingen vooral geestelijke ‘ontwenningsverschijnselen’ zullen zijn.


De moderne mens is zo gewend om zijn of haar buikje vol te hebben dat een korte periode zonder eten al een behoorlijke omslag is. En voor veel mensen is eten ook een manier om verveling tegen te gaan; zie de gemiddelde verjaardag, en hoe snel die chips en nootjes op tafel er doorheen gaan. De beste strategie om vasten zonder ‘ontwenningsverschijnselen’ door te komen, is dan ook jezelf bezig houden. Als je gedachten de hele dag bij een dampende puntzak friet zijn, dan is het niet zo vreemd dat je uiteindelijk begint te tollen.


Een ander bezwaar dat je aan zou kunnen dragen, is dat je wel regelmatig moet eten om zo je bloedsuikerspiegel op een normaal niveau te houden. Een te lage bloedsuikerspiegel word vaak geassocieerd met hoofdpijn, irritaties en flauwtes. Dat dit een geaccepteerd argument is, geeft alweer aan hoe dom we ons lichaam inschatten. Ons lichaam is namelijk buitengewoon vakkundig in het reguleren van onze bloedsuikerspiegel, en kan prima functioneren met slechts een theelepeltje aan suiker in het bloed. Tenzij je diabetespatiënt bent, is een zware bloedsuikercrash niet iets om je zorgen over te maken.


Om dat laatste punt nog een stukje door te trekken: onderzoek heeft uitgewezen dat tijdens een korte periode van vasten (24 uur) het bloedsuikergehalte inderdaad lager is, maar dat mag ook wel als je gaat kijken naar het typisch Westerse, hoge bloedsuikergehalte wat we aan onze overdadige eetgewoontes te danken hebben. En juist door die verlaging van ons bloedsuikergehalte kan ons lichaam makkelijker vet aanspreken als brandstof. Veel vooraanstaande diëtisten zijn ook van mening dat een te hoge bloedsuikerspiegel, veroorzaakt door de hele dag door eten, een van de belangrijkste oorzaken voor overgewicht is.


Met dat allemaal gezegd hebbende, is het tijd om eens naar de praktijk te gaan kijken. Je hebt besloten dat periodes van vasten wel in je levensstijl passen, en nu wil je natuurlijk weten hoe je dit het beste kan doen. Mijn advies is om een, misschien twee dagen per week met een tijdsbestek van 24 uur te vasten. Het meest voor de hand liggende is een hele dag van ’s ochtends tot ’s avonds ‘voedselvrij’ te blijven. Maar de naar mijn mening meest laagdrempelige manier, is die 24 uur halverwege de dag te beginnen.


Laten we zeggen dat je ’s ochtends uit bed komt, een ontbijtje nuttigt, twee tot drie uur later nog een kleine lunch neemt en vanaf daar je 24 uur begint. Zou je die lunch om 13:00 hebben, dan  is de eerstvolgende maaltijd weer de volgende dag om 13:00. Niet alleen krijg je zo aan het begin van de dag toch nog wat ‘energie’ binnen, maar je zal ook een groot deel van je 24 uur vasten snurkend in bed doorbrengen.


Vanzelfsprekend mag je gedurende deze 24 uur wel gewoon blijven drinken. Dat wil zeggen, water of thee zonder suiker, en zo nu en dan een glas light frisdrank. Voor de rest vermijd je iedere vorm van calorieën, zowel vast als vloeibaar.


En nee, een dag in de week niets eten is geen vrijbrief om de andere dagen extra calorieën uit vette happen en junkfood tot je te kunnen nemen. Vasten is een hulpmiddel, geen oplossing voor blijvend gewichtsverlies. Hou je dat in je achterhoofd en kun je een periode van 24 uur niets eten in je schema krijgen (wat uiteraard moet kunnen, aangezien je er helemaal geen tijd aan kwijt bent), dan is vasten een goede aanvulling op een verantwoord voedingsplan. Ik zal niet zo ver gaan door te zeggen dat je hiermee je vetverbrandende hormonen beter activeert en de anabole switch triggert blablabla, maar het is een goede strategie die zeker de moeite van het proberen waard is!