Sporten helpt niet om af te vallen?

Laat ik deze blog eens beginnen met een leestip: het boek ‘Eet mij’, van Asha ten Broeke en Ronald Veldhuizen. In dit boek gaan de auteurs in op o.a. de psychologie achter het eten en diëten. En dat doen ze best aardig. Ben je geïnteresseerd  in het onderwerp (of heb je een dieetgeschiedenis), dan is het iets om op je leeslijst te zetten. Al staat er wel het nodige in waar ik het niet helemaal mee eens ben. Om er een ding uit te pikken, en iets wat ik vaker hoor, zelfs uit de mond van collega-trainers. ‘Sporten helpt niet om af te vallen.’

Achter deze pittige uitspraak zit doorgaans één en hetzelfde argument: door te sporten gaat je energieverbruik / verbranding omhoog. Als gevolg daarvan zal je meer gaan eten. Immers, je lichaam wilt die verloren energie weer aanvullen. Dus ook al verbruik je meer energie met sporten, dan zal je als vanzelf die verbruikte energie er weer bij eten. Waardoor je niet afvalt, en zelfs aan kunt komen.

Klinkt nog best logisch. En zoals het gezegde gaat: ‘you can’t outtrain a bad diet’. Ook al sport je nog zo hard en goed, als je voedingspatroon niet goed in elkaar zit zal het moeilijk zijn om af te vallen.

En dit is iets waar menigeen in de praktijk vaak op stuk loopt. Veel sporters overschatten hoeveel ze tijdens het trainen verbranden. Zij denken vaak ten onrechte dat ze, met een uurtje hardlopen, duizenden calorieën eraf gefikt hebben. Dan kan er best (weer) een burgertje of pizzaatje in… Toch? Wel, dat valt in de praktijk dus vies tegen (de burger en pizza niet, die zijn waarschijnlijk heel lekker). Ook omdat ze tegelijkertijd vaak overschatten hoeveel calorieën ze op een dag consumeren.

Om het een beetje in perspectief te plaatse. Hoe lang zou je over een Mars doen? Ik zuig zo’n ding binnen 2, 3 minuutjes naar binnen (maar ik houd dan ook van Marsen). Een daarmee eet ik binnen korte tijd ruim 200 calorieën weg. Maar om die er weer af te branden, zou je dik een kwartier moeten hardlopen. In dat opzicht lijkt meer sporten inderdaad ondergeschikt aan minder eten.

De bewering dat sporten niet helpt om af te vallen is dan ook voor een groot deel gebaseerd op dit idee dat het in de praktijk erg moeilijk is om dat we eraan eten er ook echt weer af te kunnen branden. En dat alleen meer sporten niet genoeg zal zijn voor het kunnen afvallen. Je zal uiteindelijk iets moeten doen met je eetgewoontes, wil je een verschil kunnen maken.

Toch is er een groep mensen die iedere dag weer honderden, soms zelfs duizenden calorieën aan vet vlees, aardappelen en taarten binnenkrijgt. En die ook nog eens aanleg hebben om dik te worden. Desondanks is overgewicht binnen hun gemeenschap bijzonder zeldzaam.

De ‘geluksvogels’ in kwestie zijn de Amish, een geloofsgemeenschap in de Verenigde Staten (u weet wel, die met die lange baarden, antieke outfits en ooit een eigen reality serie op TLC).  Deze mensen weten hun ‘slechte’ eetgewoontes prima te counteren met lichamelijke activiteit; door de hele dag te sjouwen, ploegen, lopen en tillen, verbruiken ze genoeg energie om op een normaal gewicht te blijven.

Niet dat je nu per direct je sportschool op moet zeggen om iedere dag bij de plaatselijke boer het land om te gaan ploegen. De Amish bevinden zich natuurlijk in een nogal bijzondere situatie, en dat maakt ze misschien niet het beste voorbeeld voor de gemiddelde Nederlander die de hele dag achter een bureau zit. Maar, zij laten ons wel zien dat lichamelijke activiteit in ieder geval een invloed op je gewicht kan hebben.

Terug naar de redenering dat je door het sporten meer gaat eten. Het klinkt best aannemelijk dat je de energie die je verbruikt, ook weer aan wilt vullen – want balans. Maar dit is lang niet altijd het geval. Natuurlijk zijn er mensen die na een intensieve training barsten van de honger. Net zoals er genoeg mensen zijn die na de training nog geen hapje banaan weg kunnen krijgen. Fysieke training kan hongergevoelens juist onderdrukken.

Het willen eten na een training kan ook heel goed mentaal zijn. Veel mensen denken dat ze na een uur keihard Bootcampen wel een Ben & Jerry’s verdienen. Dit heeft weinig te maken met een fysieke sensatie of behoefte als honger, maar meer met de relatie met of ‘mindset’ rond eten.

En: het is dat mentale aspect van het sporten wat in de praktijk juist bij kan dragen aan afvallen. Dat wil zeggen, minder eten. Veel mensen vinden het namelijk makkelijker om gezonder te eten wanneer ze (beginnen met) sporten. Omdat ze weten dat ze een goede training kunnen ondersteunen – lees: hier beter van kunnen herstellen – met goede voeding. Of omdat ze het zonde vinden om na een uur intensief krachttrainen of kickboksen al hun harde werk weer ‘ongedaan te maken’  bij de plaatselijke patatkraam.

In dat opzicht kan sporten juist heel veel bijdragen aan gezonder eten, en in het verlengde daarvan het afvallen. Dit mooie psychologische  fenomeen is ook iets wat ik bij heel veel van mijn sporters zie. En dat sterkt mij in mijn overtuiging dat sporten een grote meerwaarde voor afvallen is.

Het is dus veel te makkelijk om te zeggen dat je alles wat je verbrand, er automatisch weer bij eet. Vanwege het bovenstaande, maar is het sowieso niet algemeen bekend dat je, wanneer je wilt afvallen, ook bewust op je calorieën dient te letten? En doen de meeste sporters die willen afvallen dat ook al niet?

Maar laten we ook de fysieke uitwerkingen en voordelen van sporten niet vergeten. Zo kan de juiste manier van trainen de hormoonhuishouding op allerlei manieren beïnvloeden, en daarmee het afvallen ondersteunen. Ook zal je met en tijdens het sporten calorieën verbranden, wat een voorwaarde is voor gewichtsverlies. Combineer dit met een aangepast voedingspatroon, en je hebt een goede aanpak om af te kunnen vallen.

Met dat gezegd hebbende: naar mijn bescheiden mening is sporten ook de makkelijkste manier om over langere termijn calorieën te minderen. Want naarmate je die overtollige kilo’s kwijtraakt, zal het steeds moeilijker worden af te vallen. Om dan toch de nodige calorieën te blijven verbruiken en daarmee af te blijven vallen, zou je steeds minder kunnen gaan eten. Wat uiteindelijk zou betekenen dat je, uiteindelijk, de hele dag crackertjes met rauwkost weg zou moeten kauwen.

Dan is het makkelijker om iets meer te sporten, in plaats van minder te eten. In plaats van je calorieverbruik met 100 calorieën te verminderen door nog minder te eten, doe je er waarschijnlijk beter aan om 100 calorieën meer te verbruiken met bijvoorbeeld een stukje langer wandelen.

Maar, en hier komt de afsluiter van deze blog: ‘you can’t outtrain a bad diet’. Ook al ben ik niet van mening dat voeding de enige sleutel naar succes is, ik weet wel dat er tegen een ongezond eetpatroon niet op valt te sporten. En een ongezond eetpatroon kan – wat in ‘Eet mij’ ook naar voren kwam – het gevolg zijn van allerlei factoren en omstandigheden. Waar we niet altijd evenveel controle over hebben.

Toch kunnen training en voeding elkaar op een geweldige manier aanvullen. Sporten kan dus wel degelijk helpen bij het afvallen. Wil je daar begeleiding bij? Neem dan gerust contact op!

(En hierbij ook nog de link naar het boek ‘Eet mij’)