Emotie eten: laat je niet gek maken!

Het is een bekend probleem: je vriend(in) heeft het uitgemaakt, je vist weer achter die hogere functie op het werk, of je zit alleen thuis je stierlijk te vervelen. En niemand kan je verdriet en onvrede verlichten… Behalve die chocoladereep, zak chips of McDonalds hamburger. Emotie-eten is een van de grootste boosdoeners als het op slechte eetgewoontes aankomt.

Oké, ik kan er wel omheen draaien, maar ik gooi liever meteen de knuppel in het hoenderhok. Ik wil graag eerst even een ‘perspectief’ met je delen; laat deze alsjeblieft op je inwerken. Ja, het is (zoals je misschien van me gewend bent) redelijk confronterend… Maar echt, ik bedoel het goed!

Ben je wel een emotionele eter? Of gebruik je ‘emotioneel eten’ als excuus?

Er zijn recente onderzoeken die het tegenovergestelde uit zouden wijzen, maar ik twijfel er niet aan dat emotioneel eten ook echt bestaat. En toch krijg ik steeds meer het idee dat ‘emotie eten’ vooral een modewoord is; een makkelijk excuus, om geen verantwoording voor je eigen ongezonde eetgewoontes af te hoeven leggen. 

Want de vette ongezonde troep die we nu in onze mond stoppen, noemen we bijna liefkozend ‘comfort food’. In iedere supermarkt liggen nu chocoladerepen van ‘Tony Chocolonely’. Het is al bijna niet meer voor te stellen, maar er was een tijd dat emotioneel eten gepaard ging met gevoelens van schaamte. Tegenwoordig ben je bijna moreel verplicht om bij de minste of geringste tegenslag een bak Ben & Jerrys leeg te scheppen.

Je weet waarschijnlijk zelf wel of je een ‘echte’ emotie eter bent. Weet je dat niet, dan is het tijd om eens kritisch naar jezelf te gaan kijken. En doe dat dan vooral met het volgende in je achterhoofd: jij bent altijd zelf verantwoordelijkheid voor jouw huidige situatie…  Dus waak ervoor jezelf niet voor de gek te houden.

Oké, maar wat als je echt een emotionele eter bent? Waar je heel graag vanaf wilt? Bij deze een simpel stappenplan om met emotioneel eten om te gaan.

 

1) Ken het verschil tussen fysieke en emotionele honger. Het probleem met emotioneel eten is natuurlijk dat je voedsel naar binnen werkt terwijl je lichaam daar op dat moment helemaal geen behoefte aan heeft. Je hebt geen honger, maar vooral iets wat je ’trek’ zou kunnen noemen.

De eerste stap is dan ook onderscheid kunnen maken tussen fysieke, en emotionele ‘honger’. Fysieke honger komt vaak langzaam opzetten, en zal met de loop der tijd ook steeds erger worden. Wanneer je eenmaal fysiek hongerig bent, dan maakt het je waarschijnlijk niet uit wat je te eten krijgt. Zolang je maar iets te eten krijgt.

Emotionele honger komt vaak uit het niets. Typerend voor emotionele honger is dat het je doet verlangen naar specifieke ‘voedingsmiddelen’; en dan niet die salade, biefstuk of boterham met kaas, maar eerder die Snickers of borrelnootjes.

Soms moet je emotie gewoon (proberen te) counteren met een ouderwets stukje nuchterheid en realisme. Onderscheid maken tussen fysieke en emotionele honger is daar een voorbeeld van.

 

2) Weet wat je triggers zijn. Emotioneel eten komt voort uit, natuurlijk, een emotie. Dat hoeft niet altijd een heftige gemoedstoestand zoals verdriet of boosheid) te zijn; snaaien uit verveling is net zo goed een vorm van emotioneel eten. Wat je emotie ook is, er moet iets zijn wat die emotie veroorzaakt. Een ’trigger’.

Denk eens terug aan de laatste keer dat je zo’n bui had; wat was de emotie die je deed eten? Waar was die emotie het gevolg van? En als je dan toch bezig bent: is eten je standaard manier om met die emotie om te gaan? Zijn er meer emoties die leiden tot eten? Waar zijn die andere emoties dan het gevolg van?

Emotioneel eten is eigenlijk niets meer dan een symptoom. Je zou het symptoom kunnen bestrijden, maar de oorzaak – die trigger én de emotie – blijft. En we hebben het nu alleen over eten, maar de stress die je ervaart als gevolg van die emotie, heeft ook op andere manieren invloed op jouw gezondheid.

 

3) Neem de trigger weg (deel 1). Nu je weet wat je trigger – de oorzaak voor die emotie – is, kan je ‘maatregelen’ treffen. Helaas is dat makkelijk gezegd dan gedaan. Over veel triggers heb je namelijk geen directe controle. Daarom eerst even een tussenstapje naar stap 4…

 

4) Accepteer de situatie. Stel: het loopt niet lekker op het werk. Misschien krijg je voor het derde jaar op rij geen loonsverhoging, is de werkdruk veel te hoog, of blijkt je nieuwe manager een enorme kl**tzak. Dan kan je een paar dingen doen.

1) Je bespreekt het probleem met het managment, in de hoop dat zij wat voor je kunnen betekenen (zie stap 3);

2) Je gaat als een gek bij andere bedrijven solliciteren, of zegt misschien zelfs per direct je baan op (zie ook weer stap 3);

3) Je doet er niets mee.

De eerste twee opties zullen ongetwijfeld je voorkeur hebben… Maar grote kans dat je toch, om allerlei redenen (crisis, werkeloosheid etc.) voor nummer drie gaat. Oké, prima, maar laten we dat antwoord dan nog een klein beetje aanpassen.

3) Je doet er niets mee, en accepteert je huidige situatie.

Het accepteren van je huidige situatie is dus waar de schoen meestal wringt. Veel mensen zwelgen liever in zelfmedelijden over een situatie waar ze niets aan kunnen (of willen?) veranderen, in plaats van zich bij die situatie neer te leggen. Waarom? Je kiest er toch zelf voor om op die vreselijke werkplek te blijven? Waarmee je eigenlijk aangeeft vrede te hebben met de negativiteit die je daar ervaart?

Ik zeg niet dat je als een gevoelloze zombie door het leven moet gaan. Natuurlijk zal je op momenten overstuur kunnen raken door iets uit je werk- of privésituatie. Maar als je weet én er vrede mee hebt dat dit soort dingen kunnen gebeuren, dan zal je er ook een stuk minder ‘heftig’ op reageren. Zeker als je er zelf dus voor gekozen hebt bij dezelfde werkgever, of in dezelfde relatie te blijven. (Wo)Man up!

 

3) Neem de trigger weg (deel 2). Een trigger daadwerkelijk wegnemen is dus niet altijd even makkelijk. In veel gevallen is het praktisch onmogelijk. Zie het voorbeeld hierboven, van de manager die jou met zijn of haar gedrag steeds weer op de kast weet te jagen.

Het liefst zou je die persoon aanspreken op zijn of haar gedrag; dat vraagt alleen wel een dosis lef, en dan nog heb je geen garantie dat die persoon er ook echt wat mee zal doen.

Gelukkig heb je nog altijd een zekere controle over hoe vaak je met bepaalde personen in contact komt. Of je nu wel of geen emotionele eter bent: ontwijk die mensen die je naar beneden halen en de positieve energie uit je zuigen. Als je denkt dat het zin heeft, dan kan je deze mensen altijd aanspreken op hun houding. Maar schrap de negatieve invloeden zoveel mogelijk uit je leven.

Mocht je meer willen weten over jouw triggers en hoe je daarmee om moet gaat, dan kan je altijd contact opnemen!

 

5) Ga op een andere manier met de emotie om. Je weet inmiddels dat emotionele honger niet hetzelfde is als fysieke honger; eten uit emotie is dan ook een vorm van afleiding, niet een noodzakelijk kwaad. Gelukkig zijn er meer manieren om jezelf af te leiden.

Beweging is daar natuurlijk een mooi voorbeeld van. Gooi die boosheid eruit op een bokszak. Stop wat endorfine in je lijf met een stuk hardlopen. Ga voor activiteiten die je zoveel mogelijk ‘on the spot’ kunt doen; je zal eerder thuis in je huiskamer een paar push ups doen, dan je tas inpakken en naar de sportschool rijden om daar een geïmproviseerde training af te werken.

Maar ook een computerspelletje is afleiding. Net zoals je favoriete TV serie of een goed boek dat is. Het zijn op het oog vaak simpele oplossingen, maar je moet er maar net opkomen; het probleem met heftige emoties is dat ze logisch nadenken tegenwerken. Bedenk dus van tevoren wat een goede afleiding voor jou zou zijn.

En dan is daar nog de bekende wijsheid: wat je niet in huis hebt, kan je ook niet eten. Als je kast vol koekjes ligt, dan kan je er wel vanuit gaan dat je die tijdens een emotionele bui naar binnen propt. Zorg dus dat je te allen tijde vooral gezonde producten in huis hebt.

 

Natuurlijk is emotioneel eten een issue wat heel veel om het lijf kan hebben. Het bovenstaande stappenplan zal voor sommige mensen ook niet voldoende zijn; mocht emotioneel eten echt een probleem voor je zijn, dan is het verstandig de hulp van een therapeut in te roepen. Al die anderen zullen met het bovenstaande stappenplan een aardig eind komen.

Dus, laat je niet gek maken!