De rol van alcohol

Ahh, zaterdag… Weekend… Het ideale moment om het eens over alcohol te hebben! Ennnnn grote kans dat je alweer op het punt staat dit scherm weg te klikken. Want potverdorie, want zijn wij toch gesteld op onze biertjes en wijntjes… Dan willen wij vooral niet lezen over de eventuele negatieve effecten die alcoholische versnaperingen op ons figuur kunnen hebben. Maar toch is dat waar deze blog over gaat. 

Ik ben zelf verre van een ‘drinker’. Mijn laatste alcoholische versnapering was in 2019, in de vorm van een mierzoete sangria. Toch is alcohol altijd een persoonlijke bron van… ‘frustratie’ voor mij geweest. Want veel sporters kunnen het bier, de wijn of rosé gewoon niet laten staan. Zelfs als ze weten dat het nuttigen van dit spul hen meer kwaad dan goed doet.

Tegelijkertijd ben ik ook van mening dat er iets te genieten moet zijn. Zelfs al ben jij (en ik) nog zo serieus over een doel als afvallen. Niemand gaat goed op een leven van kipfilet, gestoomde broccoli en water. Als je dit uberhaupt langer dan een maand vol weet te houden. Als je over een langere termijn consistent wilt kunnen blijven, dan wil je op zijn tijd ook gewoon een chocolaatje, burger of biertje kunnen nuttigen.

Maar alcohol is toch wel een verhaal apart. Vooral omdat velen van ons er een soort ‘blinde vlek’ voor lijken te hebben.

Zeg tegen iemand dat je iedere dag een fles Coca Cola wegtankt, en je krijgt waarschijnlijk een geschokte blik toegeworpen. Want OMFG SUIKER (of ziets). Maar drink je een flesje wijn per dag? Dan ben je een bourgondiër, een levensgenieter, een ‘gezelligerd’. En ben je meer dan welkom op die wijnproeverij. Of zullen we maar meteen doorrijden naar Frankrijk voor een spontane wijnvakantie?

(Grappig feitje: op Tinder kan je tegenwoordig ‘wijn’ en ‘speciaalbier’ als hobby of interesse opgeven. Toch heb ik chocola of limonade er niet tussen zien staan)

Ik ben er nooit zo’n voorstander van om te vertellen waarom iets ‘slecht’ voor je zou zijn, maar dit zijn een paar dingen die je over alcohol zou moeten weten.

-Alcohol is een lichaamsvreemde stof die ‘lege’ calorieën bevat. Je kan er heel veel van drinken, maar zal er nooit echt verzadigd van raken. En: veel lege calorieën. Ter vergelijking: in een biertje zit evenveel als in een boterham met kaas, een flinke stroopwafel, een Mars ijsje of 200 gram blauwe bessen. Om dat ene biertje er vervolgens in de sportschool af te trainen, moet je 10 minuten lang met een Kettlebell slingeren, of losgaan op een bokszak, of een kwartier knallen op een roeimachine.

-Alcohol heeft een negatieve invloed op je hormoonhuishouding, en kan leiden tot een verminderde productie van testosteron, en verhoogde productie van oestrogeen. Dit zie je vaak goed bij mannen: overmatig alcoholgebruik zal bij hen sneller tot de welbekende bierbuik (en soms mannenborsten) kunnen leiden.

-Alcohol tast de maag, nieren en lever aan, wat uiteindelijk de stofwisseling en spijsvertering negatief zal beïnvloeden. Terwijl een goede stofwisseling en spijsvertering juist zo belangrijk voor zowel gewichtsverlies als de gezondheid is.

-Alcohol werkt de opname en verwerking van eiwitten tegen, wat het moeilijker maakt om spiermassa op te bouwen.

-Van alcohol krijg je trek, en dan vooral in vet, suikerrijk voedsel. Zie de ‘uitgaanstraditie’ van een shoarmaatje of Burger King om 3 uur ’s ochtends. En dan haalt alcohol natuurlijk ‘de rem eraf’, waardoor je ook weer sneller geneigd zal zijn minder goede keuzes ze maken. Zoals het bestellen van die XXL Big Mac. Of het tongen met de getrouwde buurman / buurvrouw tijdens de buurtborrel…

Misschien had je al weet van de hierboven beschreven effecten. Misschien lees je het nu voor het eerst, en ren je nu naar de keuken om je hele wijnrek in de gootsteen leeg te gieten. Al lijkt dat laatste me vrij onwaarschijnlijk. Sterker nog: er is een kans dat je er geen biertje of wijntje minder om zal drinken.

 

Waarom alcohol minderen zo moeilijk is (en hoe je het toch zou kunnen doen)

Eerst nog even wat cijfers. Niet om je bang te maken of een schuldgevoel aan te praten, maar om je inzicht te geven. Drink je meer dan 14 (vrouwen) of 21 (mannen) glazen alcohol per week, dan kan je aangemerkt worden als een overmatige drinker.  Drink je een keer per week of vaker minimaal 4 (vrouwen) of 6 (mannen) glazen alcohol op een dag, dan valt dat al onder zwaar drinken.

(Bron: Trimbos instituut) 

Veel mensen (zeker die met een sociaal leven, waarover straks meer) komen al snel aan die hoeveelheden. En daarmee doen ze soms niet onder voor de gemiddelde alcoholist. Toch zullen niet alle overmatige drinkers als zodanig worden aangemerkt. Een alcoholist gebruikt alcohol namelijk als ‘coping mechanisme’, d.w.z. een strategie om om te kunnen gaan met negatieve gedachten en emoties. En dat is voor veel ‘reguliere drinkers’ (gelukkig) niet het geval.

Zij hebben juist een ander ‘probleem’: het sociale aspect en / of het drinken als gewoonte. Thuis aan het koken? Wijntje erbij. Terrasje in de zon? Wijntje erbij. Na de voetbalwedstrijd de kantine in? Een elftal biertjes erbij! En om een of andere, voor mij nog altijd onduidelijke reden is een Spa Blauw of cola light lang niet zo ‘sociaal’.

Het is vooral dat sociale aspect wat het nuttigen van alcohol zo’n hardnekkige gewoonte maakt. Kijk maar eens naar hoe alcohol in reclames in beeld komt. Veel mensen hebben er moeite mee een cola light te bestellen, als al hun vrienden met biertjes in de hand staan. Mocht dit ook voor jou ook gelden, dan zou ik je eerst even naar deze blog door willen verwijzen.

Aangezien jouw sociale omgeving heel veel invloed op jouw gedrag en handelen heeft, ga ik er niet vanuit dat je aan mijn woorden genoeg zal hebben om jouw drinkgewoonten te kunnen doorbreken. Toch: als je af wilt vallen, dan is het sowieso belangrijk om te beseffen dat jij, en niemand anders, verantwoordelijk bent voor wat je in je mond stopt. Het is niet zo dat jouw vrienden je onder bedreiging dwingen die alcohol naar binnen te werken… Toch? Jij brengt het glas aan je mond, en giet die wijn naar binnen. Soms de hele nacht door. Dan is het niet heel logisch om de volgende dag voor de spiegel staan klagen over die buik die er niet af lijkt te gaan.

En als je weet dat je in een bepaald gezelschap gewoon sneller de verkeerde dingen doet, dan zal je dat probleem toch echt moeten tackelen. Als een beter figuur tenminste je prioriteit heeft.

Hier is iets om mee te beginnen: als je vrienden jou regelmatig drank aanbieden, en jij moeite hebt dit af te slaan, vraag ze dan gewoon dit niet meer te doen. Dat klinkt natuurlijk heel makkelijk… En dat is het in principe ook. Dat veel mensen dit niet doen, komt omdat ze bang zijn hun vrienden te beledigen of kwetsen. Newsflash: het gaat om jou, en jouw gezondheid. Als je vrienden echt om je geven, zullen ze je wensen respecteren.

Doen ze dit niet, dan zijn ze óf hardleers en moet je ze duidelijk maken hoe belangrijk die doelstelling voor je is, óf het boeit ze gewoon niets In dat geval doe je er (helaas) goed aan wat meer afstand van deze saboteurs te nemen. Zoals de Engelsen (ook fervente drinkers) zeggen: they are either with you, or against you.



Geniet, maar met mate

Zoals ik eerder al schreef, moet er ook in een gezond en / of op afvallen gericht eetpatroon ruimte zijn voor genot. Dus een stuk taart, pizza en speciaalbiertje op zijn tijd moet gewoon kunnen. Jezelf af en toe iets lekkers gunnen maakt niet alleen het afvallen een stuk makkelijker; het zal ook je mentale gezondheid ten goede komen. Want hoe je er van buiten uitziet moet nooit ten koste gaat van hoe jij je van binnen – waaronder tussen je oren – voelt.

Al moet je eetpatroon natuurlijk niet alleen maar uit ‘genot’ bestaan. Zoals de voor alcoholdrinkers welbekende slogan het ooit omschreef: geniet, maar (drink) met mate.

Dan komt er nu iets bijzonders: veel mensen genieten helemaal zo van die alcohol. 

Voor hen is alcohol drinken een sociaal dingetje, of een gewoonte. Iets wat ze gewoon heel graag doen – of denken te doen, met of zonder vrienden.

Zo kom ik maar heel weinig serieuze wijnliefhebbers tegen. Dat wijntje is vooral een gewoonte die op een of andere manier bij bepaalde gebeurtenissen lijkt te horen. Het maakt die mensen ook echt niet uit of ze een dure Chateau Montus Prestige, of het Lidl huismerk achterover gooien. Maar het is wel een soort ‘afleiding’ tijdens die aflevering van Zomergasten of het roeren in je stoofpan.

Dus, wees eens heel eerlijk: geniet je wel echt van alcohol? Is het de heerlijke smaak waar je niet zonder kunt? Of is het een soort van afleiding of iets ‘voor erbij’? Als ik je nu in een lege kamer op een stoel neer zou zetten en je een glas wijn of bier in je handen zou duwen, zou je dit dan alsnog zo lekker vinden? Of mis je toch ook wel die TV of blokjes naast? Denk hier even rustig over na…



Ter afsluiting:

Net zoals roomijs, pizza, cola of dat andere waar je van geniet, heeft alcohol een plaats in jouw voedingspatroon. Zelfs als je af wilt vallen. Maar, uiteraard met mate. Wij Nederlanders drinken namelijk zoveel dat er van dat ‘met mate’ allang geen sprake meer is. Zouden we in diezelfde hoeveelheden hamburgers of glazen Fernandes consumeren, dan zouden we ons waarschijnlijk al zorgen over onszelf maken. Maar voor alcohol hebben we vaak een blinde vlek.

Wees je dus bewust van de vrij unieke, maar tegelijkertijd schadelijke effecten die alcohol op je gezondheid kan hebben. Denk wat vaker na over wat je gaat doen en wat je relatie met alcohol is wanneer je weer een flesje wijn opentrekt. Genieten mag, maar het moet niet ten koste gaan van je gezondheid. En wil (of kan?) je niets veranderen aan je alcoholconsumptie, dan zal je jouw verwachtingen over bijvoorbeeld afvallen en gezonder leven bij moeten stellen. 

Nog één keertje dan: geniet, maar (drink) met mate. Proost!