De onzin van Functional Training

Denk je aan ‘Personal Training’, dan denk je waarschijnlijk ook ‘Functional Training’. Het is alsof Personal Trainers een monopolie hebben op exotische oefeningen met zandzakken, TRX, Kettlebells en ander speelgoed. En dat terwijl ‘functionele training’ is geboren uit de opvatting dat je training meer zou moeten aansluiten op alledaagse en sportspecifieke activiteiten. Zonder machines, bewegen in alle richtingen, en trainen als een atleet in plaats van een bodybuilder. Mooi streven… Waarom gaat het in de praktijk dan toch zo vaak mis?

De meest toepasselijke omschrijving van Functional Training, vond ik in de reclamefolder van een lokale sportschool. Bij deze:

‘Een Personal Trainer doet net andere oefeningen die je gewend bent! De trainer beschikt over meer ruimte, mogelijkheden en materialen om functioneler te trainen. Functionele training betekent kortweg; meer oefeningen die aansluiten bij de situatie in het dagelijkse leven’.

Die laatste zin geeft aan wat Functional Training in zou moeten houden: oefeningen die aansluiten op alledaagse, en eventueel sportspecifieke activiteiten. Breng je die definitie in de praktijk, dan is er eigenlijk niets aan het handje. Maar die eerste twee zinnen geven juist aan waar het zo vaak fout gaat: net andere oefeningen de je gewend bent, en ‘meer mogelijkheden en materialen om functioneler te trainen’.

Wat zijn alledaagse activiteiten? Lopen, boodschappentassen dragen, je kinderen optillen? In ieder geval geen complexe, technisch moeilijke bewegingen. Als je deze bewegingen voor jezelf zou willen trainen, om bijvoorbeeld je kinderen op te kunnen tillen, dan heb je daar in principe niet meer dan je eigen lichaam en een losse halter voor nodig. Waarom zou je voor lopen, tillen of hurken ‘meer mogelijkheden en materialen’ moeten hebben?

Misschien dat de meeste Nederlanders hele gekke dingen doen en ik gewoon wat vaker buiten moet komen, maar die situaties ut het dagelijks leven zijn vaak op geen enkele manier in het moderne Functional Training te herkennen. In plaats daarvan zie je Kettlebell Chest Presses op de Stability Ball, Jump Lunges op de Bosu, en andere bewegingen waar je blijkbaar een exotisch attribuut of apparaat voor nodig hebt. Hoe gekker, hoe beter.

Het punt: hoe verder een oefening van een alledaagse activiteit afstaat, hoe minder functioneel het is. Ongeacht die mooie, theoretische argumenten om je Squats toch op een Bosu bal uit te voeren. Het maakt de oefening echt niet beter. Je krijgt alle core stability, en balans die je nodig hebt van de oefening zelf. Daarvoor hoef je niet nog een keer op een Wobble Board te gaan staan of met water gevulde gymballen als weerstand te gebruiken.

Als je op wat voor manier dan ook moeite hebt een bepaalde oefening uit te voeren, dan dien je te kijken naar de achterliggende oorzaken. En die oorzaken ga je niet verhelpen door dezelfde oefening op een andere, vaak zwaardere manier (bijvoorbeeld balancerend op een bal) uit te voeren.

Tot zover mijn tirade… Want wat eigenlijk veel interessanter is: wat is functioneel eigenlijk? Een paar definities volgens de woordenboeken zijn ‘toepasbaar’, ‘doelmatig’, en ‘een taak of functie betreffend’. Eigenlijk is het een hele vage term die op allerlei manieren valt te interpreteren. Want of iets wel of niet doelmatig is, hangt immers af van het uiteindelijke doel.

Dus, over welke taak of functie heb je het?  ‘Functioneel’ zegt eigenlijk niets over de aard of meerwaarde van de activiteit. In dat opzicht zou balanceren op een Bosu bal met een halterschijf tussen je tanden heel goed functioneel zijn. Misschien is het wel je levensdoel om heel lang met een halterschijf tussen je tanden op een Bosu bal te kunnen balanceren?

Maar dat betekent ook dat de verguisde Pec Deck of een Leg Extension machine heel functioneel kan zijn. Een hard gelach, want het trainen op machines is iets waar menig ‘Functional Trainer’ zich juist met het schuim op de lippen tegen uitspreekt. Natuurlijk is een Pec Deck een apparaat waarbij je zit en een enkele spiergroep in een vaste lijn belast, maar voor bodybuilder die zijn borst heel specifiek wilt trainen is die Pec Deck behoorlijk functioneel. Het hangt er maar net vanaf waar je voor traint; een Deadlift, Pec Deck en Dynaband Pullover liggend op een Swiss Ball kunnen alle drie functioneel zijn.

Als we ‘Functional Training’ zo graag met alledaagse of sportspecifieke activiteiten in verband willen brengen, dan zouden we er eerst eens een andere naam voor moeten verzinnen. Misschien wel ‘Praktische Training’, of ‘Natuurlijke Training’? Dat zijn tenminste termen die duidelijk zijn. Zo kan iedereen wel bedenken dat zitten op een machine en met je ellebogen  twee kussens naar binnen duwen geen praktische beweging is. En dat het helemaal niet zo natuurlijk is om een Squat op een Swiss Ball uit te voeren.

Misschien kunnen we al die onzin die nu steeds de naam ‘Functional Training’ mee krijgt, in het vervolg ‘Circus Training’ (insiders grapje: met dank aan Andre) noemen? Niet negatief bedoeld, want misschien ben je wel in training voor een circusoptreden. En dan is het toch wel heel functioneel…

Showing 3 comments
  • Martijn

    Beste trainer. Met grote
    Beste trainer. Met grote belangstelling heb ik uw blog gelezen. Goed dat u over functional training heeft nagedacht. Dat moet u meer doen. Inderdaad, functioneel wordt de training als het aansluit bij het bewegen in het dagelijks leven. Maar verder moet u nog wat meer achtergrond studie doen. Denkt u dat dat een boodschappen tas optillen of een kind dragen geen complexe bewegingen zijn? Het ziet er misschien eenvoudig uit, maar er komen heel wat bewegingen bij kijken. Vooral wordt er heel veel stabiliserende activiteit gevraagd. Bijvoorbeeld het rechthouden van de romp of de knie om rechtop te blijven staan tijdens het dragen van de tas. Juist deze bewegingen kun je goed trainen op een onstabiele ondergrond dus bijvoorbeeld met een bosuball of een ander volgens u “circus atribuut” . Bij dit soort oefeningen worden veel functionele spiergroepen gelijk getraind om de balans te houden. Waarom denkt u juist dat deze oefeningen in de revalidatie gebruikt worden? Ik zou zeggen probeer eens wat uitdagende oefeningen uit en blijf niet bij “domme” apparaat training. succes!

    • Robin van Tintelen

      Hallo Martijn,

      Hallo Martijn,

      dank je wel voor je reactie. Een paar dingetjes, als eerste over de achtergrond studie die ik meer zou moeten doen. Ik ben gecertificeerd via meerdere internationale instituten en kenniscentra, waaronder NASM en Functional Movement Systems. In deze opleidingen heb ik heel veel geleerd over functioneel trainen, maar het staan op bijv. een Bosu bal ben ik nooit in hun boeken of workshops tegen gekomen; sterker nog, het doen van oefeningen op een instabiele ondergrond word – buiten een HELE SPECIFIEKE revalidatie setting – ten sterkste afgeraden. Dit heeft te maken met het respecteren van hele simpele trainingsprincipes, zoals specificiteit en ‘ground reactive forces’. Met alle respect, maar ik heb waarschijnlijk een veel beter begrip van functioneel bewegen en de bijbehorende trainingsmethodiek dan jij dat hebt. 

      Je hebt het over ‘domme apparaat training’ die ik zou doen, terwijl je geen idee hebt hoe ik mensen train. Ik heb dan ook geen behoefte om een discussie met je te voeren, en ga dat dan ook niet doen. Wat ik je wel aan zou willen raden, is om wat meer achtergrond studie te doen. Bezoek eens de site van Functional Movement Systems, of Google eens op trainers als Mike Robertson en Dean Somerset, ik denk dat er een wereld voor je open gaat. Succes!

      Gr. Robin

  • Bokscoach

    Beste,
    Beste,

    Met veel plezier uw artikel gelezen. Ik kom zelf uit de vechtsport en geef ook boksles,de term functioneel trainen wordt door ons gebruikt voor bewegingen / oefeningen die voor meer explosiviteit, flexibiliteit en core strenght zorgen. Denk hierbij aan squats (uiteraard) Kettlebell oefeningen, TRX, Pullups, deathlift etc. Die uiteraard ten goede komen bij beoefenen van vechtsport. Dit is al een hele ontwikkeling aangezien mijn bokscoach vroeger altijd zei, “geen krachttraining doen, daar word je langzaam van”. Ik heb mij altijd afgevraagd of dit een goede benaming is voor de training die wij aanbieden. En in het verlengde daarvan stel dat het doel fit/strak/sterk worden is. Zijn alle boven genoemde oefeningen dan niet functioneel?

    Benieuwd naar uw visie hier op.