De kunst van het etiketten lezen

Wat voeding betreft worden wij Nederlanders steeds slimmer. Enerzijds dankzij campagnes vanuit de overheid, anderzijds aan de overkill aan kookprogramma’s en dieetboeken van bijvoorbeeld Sonja Bakker en dokter Frank. Nu ben ik een groot voorstander van ‘educatie’, dat wil zeggen mensen slimmer en daarmee kritischer maken zodat ze niet blind in iedere hype trappen, maar teveel diepgaande informatie kan je ook overweldigen. Dus in plaats van hersendodende vraagstukken zoals de juiste verhoudingen van koolhydraten tegenover calciumrijke eiwitbronnen blablablabla, zijn er ook de wat simpelere stappen om je op te richten. Zoals etiketten lezen.


De meeste voedingsmiddelen die je in de supermarkt kan vinden hebben een etiket op de verpakking staan. Hierop vind je de welbekende energiewaarden, zoals calorieën en hoeveelheden koolhydraten en vetten, en een lijst ingrediënten. Nu zijn niet alle etiketten even eerlijk over de energiewaardes, maar naar die informatie zou ik ook niet teveel kijken. De echte boosdoeners vind je vaak onder de ingrediënten.


Trek eens een paar voedingsmiddelen uit de kast en bekijk de ingrediënten die op de etiketten vermeld staan. Waarschijnlijk kun je de helft van wat er op staat niet eens uitspreken, laat staan thuisbrengen. Dus om eens te beginnen met de E-nummers.


E-nummers: Een E-nummer is een aanduiding voor een kleurstof, conserveringsmiddel of andere kunstmatige toevoeging die niet in het oorspronkelijke voedingsmiddel voorkomt. Aangezien de Europese Unie deze toevoegingen heeft goedgekeurd (E = Europese Unie, vandaar) lijken ze redelijk veilig en onschuldig. Helaas, money makes the world go round en niets is dan ook minder waar.


100 jaar geleden slachtte je een kip en had je een paar dagen de tijd om deze te verorberen. De kiloknaller kipfilet die je nu bij de supermarkt haalt bevat genoeg conserveringsmiddelen om deze twee weken goed te houden. Praktisch, maar al die chemische toevoegingen zijn lichaamsvreemde stofjes die de afgelopen 10.000 jaar nooit in ons voedingspatroon te vinden waren. En krijg je hier genoeg van binnen dan zal dat verschillende processen in je lichaam, bijvoorbeeld de hormoonhuishouding, negatief beïnvloeden. Zo kan de smaakversterker vetsin (E621) bepaalde hormonen ontregelen waardoor je minder snel verzadigd raakt, en dus teveel zal eten.


Soms worden E-nummers gewoon met de volledige naam op de verpakking gezet; mooi voorbeeld is de zoetstof aspartaam (E951). Ook zo’n fijn goedje wat steeds vaker aan verschillende (ernstige) gezondheidsklachten gelinkt word. Ga er in ieder geval maar van uit dat alles wat vreemd en eng klinkt, ook vreemd en eng is.


 


Fructosestroop: Ondanks dat fabrikanten hun spulletjes graag duurder verkopen, proberen ze hun productiekosten zo laag mogelijk te houden. Welkom fructosestroop! Deze kunstmatige zoetstof is een geliefde vervanger voor het duurdere suiker. En ook fructosestroop is lichaamsvreemde troep die nooit in onze voeding voorkwam. De enige overeenkomst met onze oude vertrouwde suiker is dat het vol calorieën zit; de pest is dat ons lichaam deze calorieën niet zal herkennen (het is immers bewerkt in een fabriek) en er dan ook niets mee kan.


Alles met een zoete smaak kan fructosestroop bevatten. Het hangt er maar net vanaf of de fabrikant jouw gezondheid of zijn winst belangrijker vind (k zeg niets…). De meest noemenswaardige bron van deze ‘suiker from Hell’ is frisdrank. Dat sommige mensen een fles cola of Sprite achterover kunnen gooien én het ook binnen houden duid op de meest schadelijke bijwerking van fructosestroop: het onderdrukt een gevoel van verzadiging, waardoor je blijft eten of drinken.


Naast frisdrank staan ook ijs, snoep en zelfs gezoete zuivel of ontbijtgranen (aardbeienyoghurt met Cruesli: nooit doen) op de zwarte fructoselijst. Doe jezelf en je lichaam dan ook een plezier en neem het zekere voor het onzekere, door zo ver mogelijk bij alles wat onnatuurlijk zoet is uit de buurt te blijven!


koekjes


Fructosekoekjes, lekkerrrrrrrrr


 


Transvetzuren: Fat from Hell! De trieste grap is dat transvetzuren voort zijn gekomen uit het nobele streven om de hoeveelheid verzadigde vetten in voedingsmiddelen terug te dringen. Met andere woorden, schadelijk word vervangen door nog schadelijker.


Transvetzuren zijn een fabriekscombinatie van plantaardige olie en waterstof. Je vind het terug in o.a. chips, koek, ijs en bepaalde merken frituurvet en boter. Helaas geeft deze formule het zoveelste onnatuurlijke en lichaamsvreemde goedje, en daarmee een nieuwe bron van gezondheidsrisico’s. Transvetzuren zijn vetten die je lichaam niet goed kunt verwerken, wat het vergif voor zowel je figuur als je hart en bloedvaten maakt. Er zijn zelf wetenschappelijke onderzoeken die uitwijzen dat er een relatie tussen transvetzuren en kanker bestaat. Nice…


Gelukkig houd de gezondheid van de consument de gemiddelde fabrikant van chips en koekjes heel erg bezig (not), en zal deze er alles aan doen je op de aanwezigheid van transvetzuren in zijn of haar producten te wijzen (ook not). Op het etiket zal je de naam ‘transvetzuren’ niet terug vinden. Wat je wel zal lezen is ‘(deels) geharde’ of ‘gehydrogeneerde plantaardige oliën’. Wees dus scherp als je een etiket er op na slaat.


In sommige landen, zoals de Verenigde Staten en Denemarken, is het gebruik van transvetzuren inmiddels verboden. Zover zijn we in Nederland helaas nog niet, dus dat word voorlopig nog even etiketten lezen. Gelukkig zijn veel merken en fabrikanten in Nederland zich wel bewust van de risico’s van deze transvetten (tja, als een consument eerder doodgaat koopt deze ook minder) en worden ze langzamerhand meer een uitzondering dan regel. Het zijn vooral de wat goedkopere merken die nog naar de transvetten grijpen, dus voor de koopjesjagers is een waarschuwing wel op zijn plaats.


 


Hecht je waarde aan je figuur, gezondheid en de kwaliteit van je voeding, dan is het kunnen lezen van etiketten echt een vereiste. En dan heb ik het niet over de energiewaardes en calorieën, maar de veelal kunstmatige ingrediënten die je voeding kan bevatten. Het is eigenlijk maar een klein dingetje, maar het kan een groot verschil maken! Mocht je jezelf dit ongemak gewoon helemaal willen besparen: eet biologisch. Niets boven natuurlijke en verse producten die ooit eens de frisse buitenlucht geroken hebben!


groentes


Evenveel kleur als de gemiddelde verpakking… Nice.